به گزارش پایگاه خبری اخبار ملکان به نقل از خبرگزاری آریا،اکبر عابدی در نشست در دومین نشست تخصصی بیست و یکمین گردهمایی سالانه باستان‌شناسی ایران افزود: پروژه گمانه‌زنی به منظور لایه‌نگاری و تعیین عرصه و پیشنهاد حریم تپه چمن‌لیلان بر اساس مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی ‌و گردشگری و برنامه اداره میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجان‌شرقی با همکاری دانشگاه هنر اسلامی تبریز به انجام رسید. نتایج بدست آمده از این پروژه گامی اساسی در راستای پاسخ به برخی از ابهامات اساسی از جمله فرایند نوسنگی شدن و آغاز نوسنگی با سفال در شمالغرب ایران و حوضه دریاچه ارومیه است.

او افزود: لیلان یکی از شهرهای استان آذربایجان‌شرقی است که در ۲۰ کیلومتری جنوب‌شرق ملکان، ۱۶۳ کیلومتری جنوب‌غرب تبریز واقع شده است. تپه چمن‌لیلان یکی از قدیمی ترین محوطه‌های نوسنگی با سفال شمال‌غرب ایران در حال حاضر با وسعت تقریبی ۳۶۰۰ متر مربع به فاصلۀ ۲۰۰-۳۰۰ متری ضلع شرقی لیلان واقع شده است. بررسی عکسهای هوایی سال ۱۳۴۶ و گمانه‌زنی به منظور تعیین عرصه و پیشنهاد حریم وسعت اصلی و واقعی محوطه را چیزی در حدود ۱۲۰×۱۲۰ متر (حدود ۵/۱ هکتار) نشان می‌دهند. ارتفاع این محوطه به طور متوسط از سطح زمین‌های اطراف در حدود ۵/۵ تا ۶ متر است و با توجه به لایه نگاری صورت گرفته کل ضخامت نهشته های فرهنگی آن به ۹ متر می‌رسد.

این باستان‌شناس تصریح‌ کرد: گمانه‌های لایه‌نگاری در این محوطه نشان داد که استقرار در این محوطه از آغاز دوران نوسنگی باسفال در حدود ۷۰۰۰/۶۹۰۰ پیش از میلاد آغاز شده و به مدت حدود ۵۰۰-۶۰۰ سال و تا ۶۵۰۰ /۶۴۰۰ پیش از میلاد ادامه یافته است. اولین فصل کاوش‌های تپه چمن‌لیلان روشن ساخت که این محوطه به همراه محوطه همجوار آن یعنی تپه الله‌قلی لیلان، از جمله قدیمی‌ترین روستاهای نوسنگی آذربایجان ایران هستند.

سرپرست هیأت باستان‌شناسی گفت: مهمترین یافته تپه چمن بقایای تدفین دو اسکلت انسانی در قدیمی‌ترین فاز معماری و بر روی خاک بکر بود که به دلیل داشتن ۱۲ قطعه مسی به عنوان هدایای تدفینی و گورنهاده و نیز مهره‌های فراوان به عنوان گردن آویز در نوع خود در دوره نوسنگی بی‌نظیر است. اهمیت این داده های فلزی از این بابت است که آنها در زمره قدیمی شواهد فلزکاری باستان در سرتاسر غرب آسیا و کل دنیا قرار می دهد، چرا که قدیمی ترین شواهد فلزکاری که تاکنون گزارش شده است مربوط به جنوب شرق ایران و محوطه تل‌ابلیس است که بازه زمانی حدود ۴۵۰۰ قبل از میلاد را پیشنهاد می‌دهند.

او اظهار کرد: در کنار اشیای فلزی بدست آمده از کاوش تپه چمن فلاخن‌های گلی و سفالی نیز از دیگر یافته‌های شاخص این محوطه هستند که عمدتاً از جنس گل پخته ساخته شده‌اند. طی کاوش تپه چمن‌لیلان شواهد فراوانی از آثار دوره نوسنگی از جمله تعداد ۴ کوره پخت سفال، تدفین‌های نوسنگی، فازهای مختلف معماری خشتی و چینه‌ای از جمله معماری‌های راست‌گوشه با خشت‌های پلانو – کانوکس سیگاری شکل به دست آمد.