کشف فلز ۸ هزار ساله در تپه چمن شهر تاریخی لیلان
تا پیش از این، گمان باستانشناسان بر این بود که قدمت صنعت فلزکاری در ایران باستان نهایت تا ۶ هزار سال باشد، اما کشف اخیر در تپه چمن لیلان، این تاریخ را تا حدود ۲ هزار سال عقب برد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری اخبار ملکان،تپه چمن لیلان یکی از قدیمیترین محوطههای نوسنگی با سفال، در شمالغرب ایران است که وسعت تقریبی آن ۳۶۰۰ متر مربع بوده است. لیلان یکی از شهرهای استان آذربایجانشرقی است که در ۲۰ کیلومتری جنوبشرق ملکان و ۱۶۳ کیلومتری جنوبغرب تبریز واقع شده است. کاوش در این محوطه به منظور لایهنگاری و تعیین عرصه و پیشنهاد حریم این محوطه تاریخی براساس مجوز پژوهشگاه و برنامه اداره میراثفرهنگی، گردشگری و صنایع دستی آذربایجانشرقی با همکاری دانشگاه هنر اسلامی تبریز و در پاسخ به برخی از ابهامات اساسی از جمله «فرایند نوسنگی شدن و آغاز نوسنگی با سفال در شمال غرب ایران و حوضه دریاچه ارومیه» انجام شد.
گمانههای لایهنگاری در این محوطه نشان داد که استقرار در این محوطه از آغاز دوران نوسنگی با سفال در حدود ۷۰۰۰ ـ۶۹۰۰ پیش از میلاد آغاز شده و به مدت حدود ۵۰۰-۶۰۰ سال و تا ۶۵۰۰ ـ۶۴۰۰ پیش از میلاد ادامه یافته است. نخستین فصل کاوشهای تپه چمن لیلان روشن کرد که این محوطه به همراه محوطه همجوار آن، یعنی تپه اللهقلی لیلان، از جمله قدیمیترین روستاهای نوسنگی آذربایجان ایران هستند.
مهمترین یافته تپه چمن، بقایای تدفین دو اسکلت انسانی در قدیمیترین فاز معماری و روی خاک بکر بود که ۱۲ قطعه مسی به عنوان هدایای تدفینی و گورنهاده و نیز مُهرههای فراوان به عنوان گردنآویز در کنار این اسکلتها پیدا شد که باستانشناسان این یافتهها را در دوره نوسنگی «بینظیر» خواندهاند.
اکبر عابدی، که سرپرست هیأت نخستین فصل گمانهزنی در تپه چمن لیلان بود، میگوید: اهمیت این دادههای فلزی از این بابت است که آنها را در زمره قدیمیترین شواهد فلزکاری باستان در سرتاسر غرب آسیا و کل دنیا قرار میدهد، چرا که قدیمیترین شواهد فلزکاری که تاکنون گزارش شده مربوط به جنوب شرق ایران و محوطه «تلابلیس» است که بازه زمانی حدود ۴۵۰۰ قبل از میلاد را پیشنهاد میدهند.
افزون بر آن کشف مهم، باستانشناسان در این کاوشها، فلاخنهای گلی و سفالی نیز پیدا کردند که عمدتاً از جنس گل پخته ساخته شدهاند و آنها را از یافتههای شاخص این محوطه دانستهاند.
در کاوش تپه چمن لیلان شواهد فراوانی از آثار دوره نوسنگی از جمله تعداد ۴ کوره پخت سفال، تدفینهای نوسنگی، فازهای مختلف معماری خشتی و چینهای از جمله معماریهای راستگوشه با خشتهای پلانو – کانوکس سیگاریشکل به دست آمده است.
منبع: ایسنا