قلعه باستانی بختک مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است که شهر لیلان را مانند حصاری در برگرفته است.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری اخبار ملکان، محوطه قلعه بختک لیلان حدود ۱۰۰ هکتار است. ده ها تپه در این محوطه بررسی شده که بیشترین آن‌ها در جبهه شرقی محوطه قرار گرفته‌اند، تاکنون ۴۶ تپه در اطراف قلعه بختک شناسایی شده است، آثار بررسی سطحی قلعه حاکی از قدمت پیش از تاریخ تا دوره اسلامی این قلعه بوده و آثار دوره ساسانی و اشکانی نیز در آن به چشم می خورد.
باستان شناسان معتقدند آثار یافت شده از قلعه بختک لیلان با ۳ هزار سال قدمت در شهرستان ملکان، به احتمال وجود شهر تاریخی شیز در این منطقه اعتبار بیشتری می‌بخشد.
قلعه بختک مربوط به هزاره‌های اول، دوم، سوم و چهارم پیش از میلاد مسیح است، این قلعه در ۱۹ مرداد ۱۳۷۹ با شماره ۲۷۸۰ به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است، از این قلعه در دوران ساسانی به عنوان پایتخت زمستانی نیز استفاده می شد و آتشکده آذرگشسب در آن قرار دارد.
اقدامات اکتشاف و مرمت قلعه براساس طرح ارائه شده از سوی محققین دانشگاه تهران انجام می‌شود
قدمت این قلعه مربوط به دوره‌ی اشکانیان و ساسانیان بوده و در فهرست آثار ملی نیز ثبت شده است.
دیوار خشتی حفاظتی قلعه بختک در حال ساخت است
مدیر پایگاه میراث فرهنگی قلعه بختک لیلان نیز از تداوم اقدامات حفاظتی و ساماندهی قلعه تاریخی در شهرستان ملکان خبر داد.
“وحید خادمی” با بیان این‌که مراحل حفاظت و ساماندهی آثار معماری “قلعه تاریخی بختک” در حال اجرا است، ادامه داد: سال های گذشته، عملیات کاوش در این محوطه تاریخی انجام شده و اکنون اقدامات حفاظتی و ساماندهی آثار معماری این قلعه تاریخی در حال اجراست.
وی با بیان این‌که طی سال‌های گذشته در اطراف قلعه بختک دیوار کاهگلی حفاظتی ساخته شده بود، گفت: پس از اتمام کاوش ها و آغاز اقدامات ساماندهی، دیواره کاهگلی پیرامون آثار معماری این قلعه جهت حفاظت از تغییرات آب و هوایی ساخته شد، تا در مراحل بعدی دیواره حفاظتی خشتی جایگزین آن شود.
خادمی با بیان این‌که دیوار خشتی حفاظتی قلعه بختک در حال ساخت است، اظهار کرد: با توجه به شرایط جوی شهرستان و لزوم حفاظت بیشتر آثار معماری از تغییرات اقلیمی دیوار کاهگلی که پیش از این طی سال های گذشته ساخته شده بود تخریب و دیوار خشتی حفاظتی پیرامون دیوار و برج اصلی این قلعه در حال ساخت است.
گفتنی است؛ شهر باستانی لیلان که پس از اسلام به‌عنوان یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین شهرهای آذربایجان مطرح می‌شد، بر اثر زلزله‌ها، سیل‌ها و سایر بلایای طبیعی از بین رفته است و امروزه تنها شهری متروکه در معرض دید قرار دارد. در سال‌های اخیر هم با توجه به باستانی بودن منطقه، کاوشگران و مورخان بسیاری در محل شهر باستانی لیلان مشغول به تحقیق و جستجو شده‌اند.
لِیلان جنوبی‌ترین شهر استان آذربایجان شرقی از توابع شهرستان ملکان و دیار شهید مدافع حرم شهید مراثی است.
این شهر در ۲۰ کیلومتری جنوب‌شرق ملکان، ۱۶۳کیلومتری جنوب‌غرب تبریز و ۶۷۸ کیلومتری شمال‌غرب تهران واقع است.
